BİOLİMPİYAT
← Ders dizini

DERS 051 / 120 Mikrobiyoloji

Bakteri hücre duvarı, Gram boyama, PBP ve antibiyotik duyarlılığı

Alan: Mikrobiyoloji | IBO becerisi: Biyokimyasal hedef ile MIC verisini ilişkilendirmek

Hücre duvarının kimyası

Peptidoglikan, N-asetilglukozamin (NAG) ve N-asetilmuramik asidin (NAM) tekrar eden disakkaritlerinden oluşan glikan zincirlerinin kısa peptitlerle çapraz bağlanmasıyla meydana gelir. β-laktam antibiyotiklerin önemli hedefleri arasında çapraz bağ oluşturma tepkimelerini katalizleyen penisilin bağlayan proteinler (PBP) bulunur. PBP ailesi işlevce çeşitlidir; her PBP yalnız aynı işlemi yapmaz. Gram-pozitif bakteriler genel olarak kalın peptidoglikan tabakası gösterirken Gram-negatif bakterilerde dış zar, lipopolisakkarit ve periplazmik aralık önemli ayırt edici özelliklerdir. Gram boyama sonuçları bütün bakterilerde kusursuz bir taksonomik sınıflama sağlamaz: hücre duvarı bulunmayan Mycoplasma ve asit-fast boyanan bazı bakteriler gibi istisnalar vardır.

Karışık preparatta mor, yuvarlak bakteriler ve pembe-kırmızı çomak biçimli bakteriler.
Karışık örnekte Gram boyama Gram boyalı karışımın ışık mikrografında Staphylococcus aureus mor koklar, Escherichia coli pembe-kırmızı çomaklar olarak görülüyor. Boyanma ve hücre biçimi ilk sınıflandırmaya yardımcı olur. Tür düzeyinde tanı için ek test gerekir. Görsel kaynağı · Y tambe · CC BY-SA 3.0 · WebP biçimine dönüştürüldü ve gerektiğinde yeniden boyutlandırıldı.

Direnç ve toleransın ayrımı

Bir β-laktamaz antibiyotiğin β-laktam halkasını hidroliz ederek etkinliğini azaltabilir; değişmiş PBP'ler hedefe bağlanmayı güçleştirebilir. Gram-negatif bakterilerde dış zar porinlerinin azalması ya da dışarı atım pompalarının etkinleşmesi ilacın periplazmadaki hedeflerine ulaşan miktarı azaltabilir. MIC, tanımlı yöntem ve süre sonunda görünür büyümeyi engelleyen en düşük antibiyotik derişimidir; öldürme hızını veya bütün bakterilerin yok edildiğini doğrudan göstermez. MBC ise standart deneyde başlangıçtaki canlı bakteri sayısını belirli sürede genellikle en az %99,9 azaltan en düşük derişimdir. Tolerans değerlendirmesinde canlı kalan bakteri sayısının zamanla nasıl azaldığı ölçülebilir. Antibiyotik toleransı ve ölçümü. Biyofilm hücrelerinde yavaş büyüme ve değişen mikroçevre nedeniyle genetik direnç olmadan da belirgin tolerans gözlenebilir.

Deney tasarımı

Bir bakteride antibiyotik duyarlılığını karşılaştırırken inokulum yoğunluğu, besiyeri, inkübasyon süresi ve standart yöntem aynı olmalıdır. PBP geninin dizilenmesi yalnız olası mekanizmaya ipucu verir; genin gerçekten MIC'ye katkı sağladığını anlamak için gen değişimi, tamamlama veya biyokimyasal bağlanma deneyi gerekir. Direnç fenotipini bir gende görülen tek değişikliğe bağlamak, kontrol suşu ve işlevsel test olmadan gerekçesizdir.

Sentetik IBO problemi ve çözüm

Kontrol bakterisinde antibiyotik X için MIC=0,5 µg/mL; mutantta MIC=8 µg/mL ölçülüyor. Mutantta aynı zamanda ilaçla etkileşen PBP'nin hedef bölgesinde değişim var. En güçlü bilimsel çıkarım hangisidir?

A) Değişim kesinlikle tek nedendir. B) Mutantta görünür büyümeyi engellemek için gereken derişim 16 kattır; PBP değişimi aday mekanizmadır. C) Mutant tüm antibiyotiklere dirençlidir. D) X bakteriyi öldürmez. E) MIC hücrenin ölüm oranıdır.

Doğru yanıt: B. 8/0,5=16. Nedensellik için genetik geri-döndürme veya tamamlayıcı test gerekir. MIC'nin klinik yorumunda ayrıca tür, ilaç ve standart eşik değerleri dikkate alınır.

Derinleştirme: büyüme ölçümü ve antimikrobiyal testin yanlış yorumları

Broth mikrodilüsyon deneyinde MIC, inokulum yoğunluğu ve okuma süresine hassastır. Kuyudaki bulanıklık az ise hücreler bütünüyle ölmüş olmayabilir; bakteriyostatik etki ve bakterisidal etkinliği ayırmak için uygun canlılık ekimi veya başka bir ölçüm gerekir. Bazı β-laktamlar bakterilerin büyüme hızına duyarlı olduğundan durağan fazdaki hücreler duyarlılık deneyinde farklı davranabilir. Biyofilmde matriks kaynaklı difüzyon yavaşlaması, yavaş büyüyen alt popülasyon ve çevresel pH gibi etkiler birlikte çalışabilir. Bunun için MIC testinden ayrı bir biyofilm testi gereklidir.

İkinci analiz: β-laktamaz üretmeyen bir suşta MIC 16 kat artmışsa yalnız PBP mutasyonu düşünmek yeterli değildir; pompa etkinliği, dış zar geçirgenliği ve hedef miktarı da kontrol edilmelidir. Genetik nedenselliği en iyi güçlendiren yaklaşım, aday allelin özgün suşta tanımlı biçimde değiştirilmesi ve fenotipin buna paralel değişmesidir. Yalnız korelasyon mekanizmaya eşit değildir.

Kaynak yönlendirmesi: Antimikrobiyal direnç mekanizmaları derlemesi; biyofilm toleransı.