Alan: Hayvan fizyolojisi · Düzey: İleri IBO
Nefronun işlevi
Glomerüler filtrasyon, kapiller ve Bowman kapsülü hidrostatik basınçları, plazma onkotik basıncı ve filtrasyon katsayısıyla ilişkilidir. Basitleştirilmiş bağıntı GFR=Kf×net filtrasyon basıncı'dır; nefron boyunca basınçlar sabit değildir. Proksimal tübül, Henle kulpu, distal nefron ve toplayıcı kanallar filtratın içeriğini ayrı taşıma mekanizmalarıyla değiştirir. Son idrar, ilk glomerül filtratının aynı bileşimdeki küçük bir kısmı değildir.
Cx=Ux×V/Px klirens denkleminde U idrar, P plazma derişimi ve V idrar akışıdır. Serbest filtrelenen, ne emilen ne sekrete edilen ideal belirteç için klirens GFR'ye eşittir; inülin bu amaçla kullanılır. Kreatinin, tübüler sekresyon nedeniyle GFR'yi bir miktar yüksek tahmin edebilir. Serum kreatinininin kas kütlesi ve kararlı durumdan etkilenmesi tek bir sayının yorumunu sınırlar.
Su yoğunlaştırma
Henle kulpunun inen ve çıkan kollarında su/tuz geçirgenliği farklıdır. Kalın çıkan kol, NaCl taşıyarak medüller gradyana katkıda bulunur ve suya görece geçirimsizdir. Vasa recta karşı akım değişimiyle gradyanın korunmasına yardımcı olur. ADH, toplayıcı kanalda V2 reseptörü/cAMP üzerinden aquaporin-2'nin apikal zara yerleşmesini artırabilir. ADH artışı, yeterli medüller gradyan varlığında su geri emilimini artırarak idrar hacmini azaltabilir. ADH, iç medüller toplayıcı kanalın son bölümünde UT-A1/UT-A3 aracılı üre geçirgenliğini de artırabilir. İç medüller interstisyuma geçen üre, burada su geri emilimini destekleyen ozmotik gradyana katkı verir. Kalın çıkan kol gradyanın oluşturulmasına, vasa recta ise karşı akım değişimiyle korunmasına katkı sağlar. İleri okuma · Vazopressin ve üre taşınması
Nicel örnek
İdrar akış hızı V=2 mL/dk, Uinülin=50 mg/dL ve Pinülin=1 mg/dL olsun. Cinülin=50×2/1=100 mL/dk. Cx=15 mL/dk bulunan başka madde, bu deneyde GFR'den daha düşük klirense sahiptir; yalnız bunu görmek her koşulda 'madde sadece geri emilir' sonucu için yeterli değildir. Protein bağlanması veya çok farklı filtrasyon özellikleri göz önüne alınmalıdır.
Özgün soru: ADH arttığında beklenen en doğrudan değişim hangisidir? A) Toplayıcı kanalda su geçirgenliği azalır B) Aquaporin-2 yerleşimi artabilir C) GFR her durumda iki kat olur D) Glomerüller kapanır E) Tüm üre atılımı durur. Cevap B.
Kaynak: https://openstax.org/books/anatomy-and-physiology-2e/pages/25-introduction